alexa

۲۰ تا از جاهای دیدنی استانبول که نباید در سفر به ترکیه از دست داد

10:42 am

۲۰ تا از جاهای دیدنی استانبول که نباید در سفر به ترکیه از دست داد

۲۰ تا از جاهای دیدنی استانبول که نباید در سفر به ترکیه از دست داد

۲۰ تا از جاهای دیدنی استانبول که نباید در سفر به ترکیه از دست داد

جاهای دیدنی استانبول بیشمار است ولی در اینجا با یک نگاه با محبوب ترین آنها آشنا خواهید شد.

لینک های مرتبط
    لیست بهترین کشورهای دنیا برای زندگی

    مکان های ممنوع جهان

    حراج جمعه سیاه ؛ آکروبات فروشندگان!

    خدمات فرودگاهی رایگان که جیب شما را نشانه نگرفته‌اند!

استانبول یکی از بزرگترین شهرهای جهان است که هم مرز با اروپا و آسیاست و در طول قرن ها توسط امپراطوری ها پرورش داده شده است.

سر تا سر این شهر پوشیده از فرهنگ و تاریخ است. به همین دلیل به شهری هیجان انگیز تبدیل شده است که از سراسر جهان مسافران زیادی را جذب جاهای دیدنی و جاذبه های گردشگری خود می کند.

در اینجا با ۲۰ تا از بهترین جاهای دیدنی استانبول که نباید در سفر به ترکیه از دست داد آشنا خواهید شد. ۴ تا از بهترین جاهای دیدنی استانبول موزه ایاصوفیه، قصر توپکاپی، مسجد آبی و بازار بزرگ است. اما پیشنهاد می کنیم که از سایر جاهای دیدنی استانبول غافل نشوید و با این مکان های خارق العاده بیشتر آشنا شوید:

موزه ایاصوفیه نماد استانبول (Aya Sofya)

ایاصوفیه استانبول

گفته می شود زمانی که امپراطور بیزانس برای اولین بار در سال ۵۳۶ میلادی بعد از کامل شدن کلیسای خود وارد آن شد، فریاد زد: “زنده باد خداوندی که من را شایسته انجام چنین کاری دانسته است. آه سلیمان، من تو را فراموش کردم!” ایاصوفیه به پایگاه خودستایی و تکبر وزریدن امپراطور بر جهانیان با دارایی و سربازانش تبدیل شد. سنت معتقد بود که منطقه اطراف تخت امپراطور در کلیسای ایاصوفیه مرکز اصلی فرمانروایی جهان است.

ایاصوفیه زمانی خانه پرستشی بود که در طول قرن ها به ادیان مختلف به خوبی خدمت کرد. بعد از اینکه ارتش عثمانی قسطنطنیه را فتح کردند، این کلیسا به یک مسجد تبدیل شد و در قرن بیستم به موزه تغییر یافت. امروزه، موزه ایاصوفیه یکی از ارزشمندترین جاهای دیدنی استانبول به حساب می آید.

قصر توپکاپی (Topkapi Palace)

قصر توپکاپی در استانبول

یکی از پرطرفدارترین جاهای دیدنی استانبول قصر توپکاپی است که آمیخته ای از تاریخ و مناظر خیره کننده می باشد. کاخ توپکاپی در ۵ کیلومتری دیوارهای سنگی توسط ۲۷ برج احاطه شده است و از دستاوردهای تاریخ عثمانی به شمار می رود. توپکاپی که تاریخش به قبل از قرن پانزدهم برمی گردد، بر روی تپه ای مشرف به دریای مرمره استانبول، تنگه بسفر و خلیج شاخ طلایی است.

در گذشته این کاخ مقر دولت ترکیه و محل اقامت رسمی سلطان های عثمانی بود، اما در حال حاضر موزه ای است که بزرگترین و قدیمی ترین کاخ جهان شناخته می شود. بازدیدکنندگان می توانند نگاهی اجمالی به حرمسراها، جایی که دولت در آن کار میکرده است، مجموعه ای از سلاح های قدیمی که توسط سلطان ها مورد استفاده بود، آشپزخانه های کاخ با مجموعه بزرگی از کارکنان، و خزانه کاخ با مجموعه از جواهرات و ساعت ها داشته باشند.

مسجد آبی یا مسجد سلطان احمد (Blue Mosque)

مسجد آبی استانبول

مسجد سلطان احمد یکی از بزرگترین هدایای معماری این شخص به پایتختش بود که یکی از زیباترین مسجدهای جهان به حساب می آید. امروزه این مسجد را به نام مسجد آبی می شناسند. مسجد آبی بین سال های ۱۶۰۹ و ۱۶۱۶ ساخته شد، بعد از اینکه ساخت مسجد به پایان رسید موجب خشم در سراسر جهان اسلام شد چون دقیقاً همانند خانه خدا در مکه ۶ مناره داشت. به همین دلیل مناره هفتم به عنوان هدیه‌ای برای مکه ساخته شد تا به این مخالفت پایان داده شود. نام مستعار این مسجد (مسجد آبی) از دکوراسیون داخلی‌اش که شامل دهها هزار کاشی ایزنیک است، گرفته شده است. فضای کلی و تأثیر رنگ داخلی، مسجد را به یکی از بهترین دستاوردهای معماری دوره عثمانی تبدیل کرده است.

یکی از بهترین دیدنی های استانبول که سفر به این شهر را لذت بخش خواهد کرد قدم زدن در میان باغ هایی است که در بین مسجد آبی و موزه ایاصوفیه قرار گرفته است.

بازار بزرگ از محبوب ترین جاهای دیدنی استانبول (Grand Bazaar)

بازار بزرگ استانبول

کسانی که به استانبول سفر می کنند، به خصوص ما ایرانی ها که عاشق خرید کردن هستیم نباید بازدید از بازار بزرگ استانبول را از دست بدهیم. ۵۰۰۰ مغازه موجود در بازار بزرگ استانبول، این بازار را به بزرگترین بازار سرپوشیده جهان تبدیل کرده است. بیش از یک چهارم میلیون بازدیدکننده در روز از این بازار دیدن می کنند، سوغاتی مثل طلا و جواهر، فرش و قالیچه، ادویه جات، عتیقه جات و سرامیک هایی که با دست نقاشی شده است را در بازار بزرگ استانبول پیدا خواهید کرد.

قدمت این بازار به سال ۱۴۶۱ میلادی برمی گردد و امروزه دو مسجد، چهار چشمه، دو حمام یا حمام بخار، و جواهیر بدستان (جایی که در آن کمیاب ترین و با ارزش ترین کالاها پیدا می شود) را در خود جای داده است. اینجا جایی است که خریداران می توانند سکه های قدیمی، طلا و جواهر با سنگ های قیمتی، سلاح های تزئینی و مبلمان عتیقه را پیدا کنند.

آب انبار باسیلیکا (Basilica Cistern)

آب انبار باسیلیکا استانبول

آب انبار باسیلیکا از قرن ششم، بعد از اینکه به دستور جاستینان اول امپراتور روم ساخته شد، منابع آب ساکنان استانبول را تأمین می کند. مسافرانی که از این بنا دیدن می کنند و درباره تکنولوژی ‌ای که رومیان باستان برای ساخت این آب انبار به کار گرفته اند می شنوند به شدت متعجب می شوند، چون این تکنولوژی به زمان خودش بسیار پیشرفته بوده است.

این مخزن زیرزمینی که تنها چند قدم با مسجد آبی فاصله دارد، در محلی از قصر سلطنتی که در قرن سوم ایجاد شده بود، ساخته شد. به همین دلیل به اسم قصر غرق شده شناخته می شود. این آب انبار توانایی ذخیره ۲٫۸ میلیون فوت مکعب آب را دارد. این مخزن در سال ۱۹۶۳ یکی از صحنه های مورد استفاده برای فیلمبرداری قسمتی از فیلم جیمز باند بود.

برج گالاتا (Galata Tower)

برج گالاتا استانبول

در ارتفاع ۶۷ متری، برج گالاتا بر فراز آسمان استانبول حکومت می کند، بازدید از این جاذبه گردشگری استانبول به شما دیدگاهی عالی از شهر قدیمی و محیط اطرافش ارائه می دهد. این برج سنگی که مربوط به قرون وسطی است، به عنوان برج مسیح نیز شناخته می شود و بلندترین ساختمان در استانبول بود که در سال ۱۳۴۸ ساخته شد. هنوز هم بلندترین ساختمان استانبول است. این برج در طی قرن ها اصلاح شده است، در یک زمان از گالاتا به عنوان برج دیده بانی برای تشخیص آتش استفاده می شد. امروزه، در بالاترین قسمت آن یک کافه، رستوران و یک کلوب شبانه است که با می توان با آسانسوری که در ۹ طبقه وجود دارد به این قسمت از برج رفت و منظره ای خیره کننده از استانبول را به نظاره نشست.

کلیسای چورا استانبول (Chora Church)

کلیسای چورا استانبول

کلیسای چورا یکی از جاهای دیدنی استانبول است که کمی از نگاه توریست ها دور مانده است، اما هریک از مسافرانی که از این کلیسا دیدن می کنند می گویند: هنر زیبای بیزانس ارزش یک بار دیدن را دارد. موزاییک های افسانه‌ ای و نقاشی های روی دیوار زندگی عیسی و مادرش مریم را به تصویر می کشاند. بدون شک می توان این کلیسا را یکی از زیباترین آثار باقی مانده از معماری بیزانس دانست. قدمت این کلیسا به دوران کنستانتین برمی گردد، چورا در اولین سالهایی که ساخته شد یک صومعه بود، چند قرن بعد به یک مسجد تبدیل شد، و در سال ۱۹۴۸، به یک موزه تبدیل شد.

میدان هیپودروم یا میدان اسب دوانی استانبول (Hippodrome)

میدان اسب دوانی استانبول

ساخت بنای باستانی میدان هیپدروم توسط سپتیموس سوروس در سال ۲۰۳ آغاز شد و در سال ۳۳۰ توسط کنستانتین کبیر تکمیل شد. در گذشته بیزانس برای اوقات فراقت خود از این محل استفاده می کردند و بازی های پر زرق و برق و مسابقات ارابه رانی که بیشتر شبیه به مبارزه بود در اینجا برگزار می کردند. امروزه تنها بخشی از دیواره های میدان اسب دوانی باقی مانده است.

در قسمت شمالی این مکان چشمه ای وجود دارد که در سال ۱۸۹۸ توسط امپراطور آلمان یعنی ویلیام دوم به سلطان عثمانی ارائه شد. در سمت جنوب غربی نیز سه آثار باستانی وجود دارد: ابلیسک مصری با ۲۰ متر ارتفاع، ستون ماری شکلی که توسط کنستانتین از دلفی به این مکان آورده شد؛ و یک سنگ ابلیسک که روکشی از برنز طلایی داشت تا اینکه به وسیله سربازان جنگ صلیبی چهارم در سال ۱۲۰۴ به سرقت رفت.

موزه باستان شناسی استانبول (Istanbul Archaeological Museum)

موزه باستان شناسی استانبول

یکی از مهمترین جاهای دیدنی استانبول و موزه‌های ترکیه، موزه باستان شناسی استانبول است. این موزه در حقیقت سه موزه است: موزه باستان شناسی، موزه شرق باستان و موزه کیوسک کاشی. مجموعه سه موزه بیش از ۱ میلیون اشیاء از تمدن های سراسر جهان را شامل می شوند. این مجموعه در سال ۱۸۹۱ تأسیس شد، که اولین موزه ترکیه به حساب می آمد و در زمین های قصر توپکاپی قرار داشت. زمان تأسیس موزه کیوسک کاشی سال ۱۴۷۲ میلادی است. این موزه های شامل هزاران آثار با ارزش، از جمله تابوت اسکندر کبیر هستند.

کاخ باشکوه دلما بهچه (Dolmabahce Palace)

کاخ دلما بهچه استانبول

این کاخ یکی از توصیف نشدنی ترین جاهای دیدنی استانبول است. لوکس، باشکوه و زیبا تنها تعداد کمی از صفت هایی است که برای توصیف کاخ دلما بهچه به کار برده می شود و حتی با کاخ ورسای قابل مقایسه است. کاخ دلما بهچه در قرن ۱۹ با ۱۴ تن ورقه طلا ساخته شد، این کاخ پر زرق و برق ترین کاخ ترکیه است که آمیخته‌ای از معماری سنتی عثمانی و سبک های اروپایی نئوکلاسیک، باروک و روکو است.

کاخ دلما بهچه از سال ۱۸۵۶ تا ۱۹۲۴ در اختیار شش سلطان ترکیه بوده است، همچنین بزرگترین لوستر کریستال بوهمیان جهان، به عنوان هدیه‌ای از ملکه ویکتوریا در این کاخ قرار دارد. یکی از ویژگی های خیره کننده این کاخ این است که درست در کنار خط ساحلی بسفر ساخته شده است.

مسجد سلیمانیه (Suleymaniye Mosque)

مسجد سلیمانیه استانبول

هر مسافری که از مسجد سلیمانیه دیدن میکند می گوید: زیبایی و آرامش این مسجد به آنها احساسی الهام بخش از معنویت منتقل می کند. مسجد سلیمانیه بر روی تپه سوم استانبول قرار دارد، این مسجد به دستور سلطان سلیمان معروف در سال ۱۵۵۰ میلادی ساخته شد. این مسجد به معنای واقعی با شکوه است، چون ترکیبی از بهترین معماری اسلامی و بیزانس می باشد.

مسجد سلیمانیه که اکنون از معروف ترین جاهای دیدنی استانبول به شمار می رود، در طول سالها به شدت آسیب دید. از جمله در طول جنگ جهانی اول، زمانی که آتش سوزی رخ داد از باغ های اطراف آن به عنوان انبار اسلحه استفاده می شد. به همین خاطر در اواسط قرن بیستم بازسازی شد. این مسجد با چهار مناره ایجاد شد، تا نشان دهد که توسط یک سلطان ساخته شده است.

 

مسجد رستم پاشا (Rüstem Paşa Mosque)

مسجد رستم پاشا استانبول

شاید مسجد رستم پاشا یکی از زیباترین مساجد استانبول باشد. این مسجد جایگاه زیباترین کاشی های ایزنیک در شهر استانبول است. مطمئناً مسجد آبی باشکوه ترین مسجد استانبول است، اما در اینجا، هم در دیوارهای حیاط و هم در فضای داخلی مسجد بهترین نمونه های کاشی که با دست رنگ آمیزی شده است و به طرز باشکوهی در رنگ های آبی، قرمز و سبز نقاشی شده اند را مشاهده خواهید کرد.

موزه هنر مدرن استانبول (Istanbul Modern)

موزه هنر مدرن استانبول

سفر به استانبول تنها به جاهای دیدنی تاریخی محدود نمی شود. این گالری هنری روز به روز مجموعه گسترده تری از هنر مدرن ترکی را به نمایش می گذارد و به طور مداوم در حال تغییر است. موزه هنر استانبول با اختلاف یکی از بهترین جاهای دیدنی استانبول است، چراکه می توانید مستقیماً انگشت خود را بر روی نبض صحنه هنر معاصر ترکیه بگذارید. این موزه درست در کنار تنگه بسفر قرار دارد که از امتیازهای این مکان دیدنی به شمار می رود.

بازار ادویه استانبول (Spice Bazaar)

بازار ادویه استانبول

یکی از هیجان انگیزترین قسمت سفر به استانبول بازدید از بازار ادویه است، در این بازار می توانید انواع اقسام مواد غذایی، میوه خشک، آجیل، گیاه و مهم تر از همه ادویه جات را تهیه کنید. بازار ادویه یکی از مهم ترین جاذبه های گردشگری استانبول است و بعضی روزها با گروه عظیمی از توریست هایی که با کشتی کروز به استانبول می آیند پر می شود. بهترین زمان رفتن به این بازار قبل از ساعت ۱۱ صبح یا بعد از ساعت ۴ بعدازظهر است.

در کنار این بازار یکی از جدیدترین جاهای دیدنی استانبول به نام مسجد جدید (Yeni Camii) قرار دارد که می توانید از آن هم دیدن نمایید. زمانی که در این مسجد قدم میگذارید فضای کاشی کاری که با ورقه های طلا تزئین شده است را مشاهده می کنید.

ایاصوفیه کوچک (Küçük Aya Sofya)

ایاصوفیه کوچک در استانبول

قبل از اینکه امپراطور یوستینیاتوس ایاصوفیه را بسازد، مجبور بود برای اینکه ساختار بیرونی ساختمان را امتحان کند قبل از هر چیز یک مدل مینیاتوری از ایاصوفیه بسازد. نام اصلی این مکان کلیسای سرجیوس و باکوس بود، اما به دلیل شباهت معماری ‌اش با ایاصوفیه، نام مستعارش ایاصوفیه کوچک شد. در دوره عثمانی این مکان از کلیسا به مسجد تبدیل شد و هنوز هم به عنوان مسجد به کار خود ادامه می دهد. پیشنهاد می کنیم که در سفر خود به استانبول از این مکان زیبا دیدن کنید و یک لیوان چای در باغ آرامش‌بخش ایاصوفیه کوچک میل کنید. ایاصوفیه کوچک هم از دیگر جاهای دیدنی استانبول است که مورد استقبال توریست ها قرار می گیرد.

موزه هنرهای ترکی و اسلامی (Museum of Turkish and Islamic Arts)

موزه هنرهای ترکی و اسلامی استانبول

این موزه که یکی از جاهای دیدنی استانبول است، در قصر ابراهیم پاشا وزیر اعظم سلطان سلیمان قرار گرفته است. این موزه یکی از جذاب ترین جاهای دیدنی استانبول برای کسانی است که به هنر اسلامی و عثمانی علاقمند هستند. مجموعه فرشی که در این موزه به نمایش گذاشته شده است توسط کارشناسان نساجی به عنوان بهترین قالی های جهان یاد می شود. از فرش های ترکی گرفته تا قالیچه های قفقازی و ایرانی در این موزه نگهداری می شود. همچنین سرامیک های نفیس، آثار خوشنویسی، و نمایشگاه چوب کنده کاری شده از قرن نهم تا نوزدهم، در این موزه وجود دارد.

قلعه یدیکوله استانبول (Yedikule Fortress)

قلعه یدیکوله استانبول

از دیگر جاهای دیدنی استانبول قلعه یدیکوله است. هرچند که این قلعه در حومه شهر قرار دارد و باید برای بازدید از آن سوار قطار شوید، اما مطمئن باشید که ارزش یک بار دیدن را دارد. قلعه یدیکوله در قرن پنجم توسط امپراطور تئودوسیوس دوم ساخته شد. قوس ماموت (که ساخت آن در اواخر دوره بیزانس متوقف شد) به عنوان دروازه طلایی شناخته می شود، به همراه درب های قلعه در طلا پوشانده شده است. قلعه یدیکوله استانبول در سال های اخیر بازسازی شد و توریست ها می توانند به راحتی به بالای قلعه رفته و از تماشای منظره عالی دریای مرمره لذت ببرند.

موزه پرا استانبول (Pera Museum)

موزه پرا استانبول

یکی از دیگر از معروف ترین جاهای دیدنی استانبول موزه دوست داشتنی پرا است. موزه پرا استانبول در سال ۲۰۰۵ در منطقه پر جنب و جوش بی اوغلو بازگشایی شده و خیابان استقلال که خود مملو از فروشگاه، گالری هنری، کلیسا، مسجد، رستوران و کافه های متنوع است در نزدیکی آن قرار گرفته است. این موزه در ساختمانی ۵ طبقه که در گذشته متعلق به هتل بریستول بوده واقع شده است. ساختمان موزه نیز جالب و دیدنی است، چرا که در سال ۱۸۹۳ ساخته شده و در طی بازسازی که بین سال های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ بر روی آن انجام شده نمای خارجی آن تغییر نکرده ولی فضا و دکوراسیون داخلی آن کاملاً بازسازی شده است.

موزه پرا در استانبول در واقع کلکسیونی ارزشمند از مجموعه های هنری مختلف از قبیل مجموعه نقاشی، مجموعه ابزار اندازه گیری، مجموعه عکس های استانبول قدیم ، مجموعه سرامیک و موزاییک است و هر چند وقت یکبار در این موزه نمایشگاه های هنری نیز برگزار می گردد . در این موزه نقاشی های زیبا و آثار هنرمندان مشهور جهان موجود می باشد که توجه گردشگران تور استانبول را به خود جلب می کند.

اسکودار از افسانه‌ای ترین جاهای دیدنی استانبول(Üsküdar)

برج دختر استانبول

اسکودار استانبول یکی از بهترین جاهای دیدنی استانبول است. شما می توانید از میان شلوغی ها وارد آب های آسیا شوید. لنج از کنار برج دختر (یا به ترکی Kiz Kulesi) می گذرد که بر جزیره کوچکی حدود ۲۰۰ متری ساحل جای گرفته است.

نام برج دختر از افسانه ای گرفته شده است که در آن شاهزاده ای توسط پدرش زندانی شده بود تا از تقدیر شومی که پیشگویی خبیث برای او در نظر گرفته بود، در امان بماند. پیشگویی این بود که او روزی بر اثر نیش یک مار بزرگ خواهد مرد!. نکته ی جالب اینجاست که سرانجام آن شاهزاده بر اثر نیش ماری که در سبد تجهیزات پنهان شده بود، درگذشت. این برج در ابتدا، یک قلعه ی بیزانس مربوط به قرن دوازدهم بود. قدمت برج کنونی به قرن هیجدهم برمی گردد و به عنوان فانوس دریایی، دفتر گمرک و برج دیده بانی از آن استفاده می شود.

خیابان استقلال و میدان تکسیم (İstiklal Caddesi and Taksim)

خیابان استقلال و میدان تکسیم استانبول

اگر به استانبول سفر کنید و خیابان استقلال و تکسیم را نبینید، مثل این است که در پاریس باشید و به شانزلیزه سر نزنید‍! میدان تکسیم و خیابان استقلال در منطقه بی‌ اوغلو در قسمت اروپایی استانبول قراردارد. در گذشته این خیابان به نام جاده کبیر شناخته می شده است. اما بعد از پیدایش جمهوری ترکیه در سال ۱۹۲۳ نام این منطقه به میدان تکسیم و خیابان استقلال تغییر یافت.

میدان تکسیم و خیابان استقلال مشهورترین جاهای دیدنی استانبول و شاید بتوان گفت در تمام ترکیه هستند. دلیل معروفیت این خیابان به دلیل وجود مغازه ها، رستوران ها، کافه تریاها، سینماها، گالری های هنری  و آثار تاریخی است که در این منطقه قرار گرفته است. در طول خیابان استقلال یک تراموای قدیمی در حال حرکت است که مسیر ۳ کیلومتر از میدان تکسیم تا انتهای خیابان استقلال را طی می کند. این  تراموا بعد از تراموای لندن، دومین تراموای قدیمی در سرتاسر دنیا میباشد.

بسیاری از ایرانی ها، تور استانبول را به قصد خرید از مراکز خرید استانبول انتخاب می کنند. به همین دلیل خیابان استقلال استانبول یکی از معروفترین مراکز خرید ترکیه میباشد و برای خرید لباس در ترکیه بسیار مناسب است. در این مکان میتوان پوشاک و البسه ترک که یکی از بهترین دوخت ها را در دنیا دارند خریداری کرد. از این رو باید گفت استانبول گزینه خوبی برای خرید است.

 

توجه: دیگر نیازی به یادگیری زبان های مختلف جهان در سفر نیست، تنها کافیست اپلیکیشن توریست اپ را از اینجا دریافت کرده تا به راحتی به همه زبان های دنیا در سفرتان مسلط شوید.

 

8 دیدگاه ها

  1. mahtab گفت:

    بسیار زیباست

  2. somayeh گفت:

    دیدگاه من به ترکیه خوبه چون خیلی زیباست

  3. مهتاب گفت:

    معرکس بدون شک بهترین جا برای یه مسافرت خوب از دست ندید

  4. مريم گفت:

    سه بار استانبول رفتم سه بار آنتالیا دوبار کوش آداسی ولی بازم دوست دارم برم استانبول عالی عالی عالی

    • مریم عزیز، بسیار خوشحالیم که با خواننده‌ای در وب سایتمون روبرو هستیم که اهل سفر، مسافرت و ماجراجویی است.
      امیدواریم همه سفرهای شما پر از خوبی، خوشی، سلامتی و لذت باشه. بسیار ممنون از اینکه تجربه خودتون رو با ما اشتراک میذارید.

  5. شهرام گفت:

    اومدیم از استانبول دیدن کنیم
    ولی دیدنمون اینقد طول کشید که الان توش زندگی می‌کنیم

  6. قلی گفت:

    یارو میخواست بره استانبول نتونست .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *